Przejdź do treści głównej
Lewy panel

Wersja do druku

Czy osoba ubezwłasnowolniona może mieć profil zaufany?

12.05.2020
Autor: Beata Dązbłaż, fot. screen ze strony pacjent.gov
grafika na niebieskim tle dziewczynka i napis ikp internetowe konto pacjenta bezpłatn aplikacja ministerstwa zdrowia

Jak osoba ubezwłasnowolniona może skorzystać z Internetowego Konta Pacjenta, skoro nie ma możliwości posiadania profilu zaufanego? Ten jest zaś potrzebny, by móc skorzystać z tego udogodnienia. Problem ten, z którym zwróciła się do naszej redakcji Czytelniczka, stał się jeszcze bardziej palący w dobie teleporad, stosowanych powszechnie w czasie pandemii.

- Mam 19-letnią córkę, która jest ubezwłasnowolniona, jest niesamodzielna. Chcielibyśmy móc skorzystać z Internetowego Konta Pacjenta (IKP), jednak w tym celu musi mieć ona profil zaufany (PZ). Okazało się, że jako opiekun prawny nie mogę założyć jej profilu zaufanego, musi to zrobić ona sama, jednak nie jest ona w stanie ze względu na swoją niepełnosprawność – opisuje problem nasza Czytelniczka, pani Iwona.

Zapytaliśmy zatem Ministerstwo Cyfryzacji, co zrobić w takiej sytuacji i czy są plany zmiany ustawodawstwa w tym zakresie.

Profil zaufany w e-zdrowiu

Jak zaznaczył przedstawiciel biura prasowego resortu cyfryzacji, zmiany ustawowe z 2019 r., w związku z wdrażaniem rozwiązań w obszarze e-zdrowia, umożliwiły potwierdzenie profilu zaufanego również dla osoby z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych, czyli ubezwłasnowolnionej częściowo. Jednak dalej nie zmienił się sposób jego wydawania oraz utworzenie profilu dla osoby w ogóle nie mającej zdolności do czynności prawnych.

Jak przypomina Ministerstwo Cyfryzacji, profil zaufany to środek identyfikacji elektronicznej zawierający zestaw danych identyfikujących i opisujących osobę fizyczną, która posiada pełną albo ograniczoną zdolność do czynności prawnych, który został wydany w sposób, o którym mowa w art. 20c (Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne – Dz.U. z 2019 r. poz. 700).

Artykuł 20c mówi o tym, że potwierdzenie profilu zaufanego polega na weryfikacji zgodności danych na podstawie dowodu osobistego lub paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość i wiek osoby mającej nr PESEL.

Natomiast „ograniczona zdolność do czynności prawnych” została zdefiniowana w Kodeksie cywilnym. Mają ją małoletni, którzy ukończyli 13 lat oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.

Profil zaufany nie dla opiekuna

Ministerstwo Cyfryzacji wyjaśnia więc, że są to zapisy ustawy i nie można wydać rozporządzenia, które byłoby z nią sprzeczne. Zatem profil zaufany może być założony osobie powyżej 13. roku życia lub osobie ubezwłasnowolnionej częściowo, ale musi być to potwierdzone na podstawie dokumentu tożsamości, jak np. dowód czy paszport.

- W efekcie, mimo iż internetowy formularz rejestracji profilu zaufanego „przepuści” wniosek o potwierdzenie PZ, to i tak profil zaufany nie zostanie potwierdzony w przypadku, gdy do punktu potwierdzającego przyjdzie opiekun prawny. Będzie tak, ponieważ nie zostaną spełnione warunki określone w art. 20c ustawy, czyli brak dowodu osobistego, paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość i wiek osoby mającej nr PESEL – wyjaśnia przedstawiciel biura prasowego resortu cyfryzacji.

Obecnie więc o profil zaufany może wystąpić wyłącznie osoba, która chce go uzyskać. Nie ma takiej możliwości prawnej, aby profil zaufany został potwierdzony na podstawie jakiegokolwiek pełnomocnictwa (np. notarialnego czy orzeczenia sądu).

- Przepisy w tym zakresie raczej się nie zmienią, ponieważ wydając środek identyfikacji elektronicznej musimy mieć pewność, że będzie go używać wyłącznie ta osoba, a nie osoba reprezentująca. Gdyby profilem dysponował pełnomocnik osoby fizycznej, a nie ta osoba fizyczna, znaczyłoby to, że utraciła ona kontrolę nad tym profilem. W przeciwnym przypadku systemy teleinformatyczne mogłyby niepoprawnie odnotować, że daną czynność wykonała osoba, która tego nie zrobiła, a nawet nie mogła zrobić (bo przecież jest ubezwłasnowolniona). Wszelkie takie czynności miałyby wadę prawną – wyjaśnia przedstawiciel Ministerstwa Cyfryzacji.

Profil zaufany to nie tylko Konto Pacjenta

Przedstawiciel resortu zwraca również uwagę na to, że istnieje zasadnicza różnica między uprawnioną możliwością występowania w czyimś imieniu, a możliwością podawania się za tego kogoś. PZ jest tak skonstruowany, aby potwierdzał wyłącznie działanie określonej osoby fizycznej, a nie występowanie w czyimś imieniu. Jak zauważa, PZ może bowiem służyć nie tylko do upoważnienia osoby trzeciej do dostępu do IKP, ale też innych czynności. Złożony za pomocą profilu zaufanego podpis zaufany ma w stosunku do urzędów taką samą moc, jak podpis własnoręczny.

- Ponadto, gdyby zmienić przepisy ustanawiając, że można posługiwać się profilem zaufanym kogoś innego, to cały system profilu zaufanego nie mógłby zostać notyfikowany w Komisji Europejskiej ze względu na to, że nie spełniony byłby warunek wskazany w pkt 2.2.2 załącznika do Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/1502, z dnia 8 września 2015 r., w sprawie ustanowienia minimalnych specyfikacji technicznych i procedur dotyczących poziomów zaufania w zakresie środków identyfikacji elektronicznej – wyjaśnia przedstawiciel biura prasowego. – Idea wydawania środków identyfikacji elektronicznej osoby reprezentującej inną osobę fizyczną jest nam znana, ale wymaga poważnej analizy, czy takie środki w ogóle powinny istnieć, a następnie umocowania ustawowego. Z pewnością nie będzie możliwe posługiwanie się czyimś profilem zaufanym, bo ten pozwala także np. na założenie działalności gospodarczej (obecnie w Polsce, ale już niedługo także w UE), a – jak zostało wyjaśnione powyżej - systemy odnotowałyby wtedy, że zrobiła to osoba, która nie mogła (także dlatego, że nie potrafiła) tego zrobić.

Istnieje rozwiązanie

Jak zatem obecnie rozwiązać problem naszej Czytelniczki?

Jak się dowiadujemy, obecnie Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia, będące jednostką podległą Ministrowi Zdrowia i obsługujące funkcjonowanie Systemu Informacji Medycznej, w skład którego wchodzi m.in. e-recepta, e-skierowanie czy Internetowe Konto Pacjenta, umożliwia przedstawicielowi ustawowemu dostęp do Internetowego Konta Pacjenta dla osób w pełni ubezwłasnowolnionych oraz pomaga w uzyskaniu dostępu osobom z niepełnosprawnością.

Opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej może złożyć wniosek o dostęp do Internetowego Konta Pacjenta do Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia (CSIOZ). Centrum dokona potwierdzenia tożsamości przedstawiciela ustawowego i jego prawa do działania w imieniu osoby, którą się opiekuje. Po pomyślnej weryfikacji, IKP osoby ubezwłasnowolnionej zostaje dodane do konta jej przedstawiciela ustawowego.

Wniosek wraz z informacją o potrzebnych dokumentach otrzymać można m.in. wysyłając zgłoszenie na adres: ikp-pomoc@csioz.gov.pl.

Natomiast w przypadku braku możliwości osobistego udania się osoby do punktu potwierdzeń ze względu na jej niepełnosprawność, pomoc w założeniu profilu zaufanego i zalogowaniu się do IKP oferują pracownicy Narodowego Funduszu Zdrowia odbywając osobistą wizytę u takiej osoby. Po udanej próbie zalogowania się, pomagają oni również ustanowić pełnomocnika dla konta IKP. Zapotrzebowanie na pomoc w założeniu profilu zaufanego w miejscu przebywania osoby z niepełnosprawnością w celu otrzymania dostępu do Internetowego Konta Pacjenta wysyłać można również na adres: ikp-pomoc@csioz.gov.pl.

Czytaj więcej o faktach i mitach na temat ubezwłasnowolnienia na naszym portalu.

 

Dodaj komentarz

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora | regulamin

Komentarze

brak komentarzy

Prawy panel

Sonda

Co myślisz o znoszeniu kolejnych obostrzeń związanych z pandemią COVID-19?

Biuletyn

Wspierają nas