Przejdź do treści głównej
Lewy panel

Wersja do druku

Ulgi i uprawnienia w transporcie autobusowym

03.11.2014
Autor: oprac. Julita Kuźniewska, Tomasz Przybyszewski
Źródło: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Osoby z niepełnosprawnością mają prawo do korzystania z ulg i przywilejów w autobusach dalekobieżnych. Co ważne, także w ramach regularnych przewozów prywatnych.

Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności (inwalidzi dawnej I grupy) mają prawo do:

  • 37 proc. ulgi w autobusach PKS pośpiesznych i przyspieszonych, na podstawie biletów jednorazowych,
  • 49 proc. ulgi na przejazdy w autobusach PKS w komunikacji zwykłej, na podstawie biletów jednorazowych,
  • 51 proc. ulgi w autobusach PKS w komunikacji przyspieszonej i pośpiesznej dla osób niewidomych niezdolnych do samodzielnej egzystencji,
  • 93 proc. ulgi w autobusach PKS w komunikacji zwykłej dla osób niewidomych niezdolnych do samodzielnej egzystencji,
  • 95 proc. ulgi na przejazdy w autobusach PKS dla opiekuna towarzyszącego w podróży (na podstawie jednego z dokumentów podopiecznego oraz biletów jednorazowych), przy czym opiekun musi być pełnoletni (skończone 18 lat), a w przypadku osoby niewidomej – jej przewodnik musi mieć skończone 13 lat.

Osoby niewidome, niebędące osobami o znacznym stopniu niepełnosprawności mają prawo do:

  • 37 proc. ulgi na przejazdy autobusami PKS (na podstawie jednego z dokumentów stwierdzających niepełnosprawność),
  • do 95 proc. ulgi na przejazdy autobusami PKS dla swojego przewodnika towarzyszącego w podróży (osobie niewidomej lub ociemniałej), który musi mieć ukończone 13 lat.

Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością, uczęszczające do szkoły, nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia, a studenci do 26. roku życia, ich rodzice lub opiekunowie mają prawo do:

  • 78 proc. ulgi na przejazdy wszystkimi rodzajami autobusów PKS na trasie z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do: szkoły, przedszkola, ośrodka rehabilitacji, domu pomocy społecznej, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologiczno-pedagogicznej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, ośrodka wsparcia, i z powrotem, na podstawie legitymacji szkolnej,
  • 78 proc. ulgi na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego dla jednego z rodziców lub opiekunów dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością – na podstawie biletów jednorazowych. Uprawnienie to obejmuje wyłącznie przejazd z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, placówki oświatowo-wychowawczej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, ośrodka umożliwiającego dzieciom i młodzieży spełnianie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, ośrodka rehabilitacyjno-wychowawczego, domu pomocy społecznej.

Czy prywatni przewoźnicy mogą odmówić ulgowego przejazdu?

Zapytaliśmy o tę kwestię Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju. Oto odpowiedź:

Prawo nie dzieli przewoźników na prywatnych i innych. Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414) wszyscy przewoźnicy muszą:

  • mieć zezwolenie na przewozy regularne,
  • uwzględniać ulgi przysługujące pasażerom na podstawie odrębnych przepisów.

Przewoźnik może przyznać swoim pasażerom ulgi i zniżki komercyjne niezależnie od ulg ustawowych. Obowiązuje zasada, że ulgi i zniżki komercyjne są udzielane w innym wymiarze niż ulgi ustawowe (wynika to z ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1138 z późn. zm.). Oznacza to, że przy zakupie biletu z ulgą ustawową nie można skorzystać z innych ulg. To pasażer wybiera, czy skorzysta z ulgi bądź zniżki komercyjnej czy z ulgi ustawowej (jeśli takie uprawnienie posiada).

Co jeśli przewoźnik jednak odmówi ulgi?

Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, za odmowę sprzedaży biletu ulgowego osobie uprawnionej, przewoźnikowi grozi cofnięcie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych z powodu naruszenia lub zmiany warunków, na jakich zostało ono udzielone. Należy bowiem pamiętać, że jednym z warunków jest cennik opłat – jako załącznik do wniosku o udzielenie zezwolenia.

Zezwolenia na przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym - w zależności od ich zasięgu – wydaje wójt/burmistrz/prezydent miasta/starosta/marszałek województwa. Dlatego wszelkie sygnały o nieprzestrzeganiu przez przewoźników drogowych przepisów dotyczących ulg przysługującym niepełnosprawnych powinny być kierowane do właściwego organu. W ustawie o transporcie drogowym określono wysokość grzywny za „Pobieranie należności za przewóz osoby pojazdem wykonującym regularny przewóz niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości” – dla kierującego pojazdem wykonującego przewóz drogowy w wysokości 1000 zł oraz dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy w wysokości 2000 zł. Kary te nakłada się w drodze decyzji administracyjnej.

Kto zwraca pieniądze przewoźnikom za ulgowe przejazdy?

Tryb ubiegania się przez przewoźnika prywatnego o rekompensatę utraconych przychodów z tytułu stosowania ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów osób uprawnionych reguluje ustawa o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Dopłaty do ww. przewozów przekazują przewoźnikom wykonującym krajowe autobusowe przewozy pasażerskie samorządy województw.

Uprawnienie do otrzymywania dopłat nabywa przewoźnik, który:

  1. posiada zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.);
  2. stosuje kasy rejestrujące, posiadające pozytywną opinię ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które umożliwiają określenie kwoty dopłat do przewozów w podziale na poszczególne kategorie ulg ustawowych;
  3. zawarł umowę z samorządem województwa określającą zasady przekazywania przewoźnikom dopłat.

UWAGA! Powyższe zasady nie mają zastosowania do przejazdów dzieci do lat 4 objętych ulgą 100 proc.

Komentarz

  • Dokumentowanie prawa do ulgi
    Joanna Witkowska
    11.11.2016, 17:41
    W minionym tygodniu byłam świadkiem następującej sytuacji. Przewozy autobusowe lokalne, prywatny przewoźnik. Do autobusu wsiadła pasażerka (na oko okaz zdrowia) i poprosiła o bilet ulgowy do miejscowości powiedzmy "X". Kierowca poprosił o okazanie legitymacji. Pasażerka w tym momencie wszczęła awanturę, krzycząc, że kierowca jej ubliża, że nie ma prawa żądać od niej składek. W ręku trzymała jakieś granatowe "coś" przypominające typową obwolutę na dowód osobisty czy prawo jazdy. Krzyczała że ma prawo do ulgi 97%, ale żadnego dokument nie okazała. Mimo to pojechała dalej, awanturując się dalsze 30 minut i zaczepiając pasażerów, którzy zwracali jej uwagę by się uciszyła. Sytuacja była bardzo nerwowa, atmosfera nieprzyjemna, pasażerka ulgowy bilet kupiła, choć nie okazała kierowcy żadnych dokumentów. I tutaj nasuwa mi się kilka wątpliwości: czy kierowca ma obowiązek sprzedać pasażerowi bilet ulgowy, choć pasażer nie dokumentuje prawa do ulgi? Czy pasażer ma obowiązek wylegitymować się i okazać kierowcy dokumenty będące podstawą do zastosowania żądanej ulgi? Czy kierowca ma prawo żądać od pasażera dokumentu poświadczającego prawo do zakupu ulgowego biletu na przejazd? Jakim dokumentem powinien okazać się pasażer, który zamierza skorzystać z zakupu ulgowego biletu komunikacyjnego?

Dodaj odpowiedź na komentarz

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora | regulamin
Prawy panel

Sonda

Jak angażujesz się w wybory parlamentarne?

Biuletyn

Wspierają nas