Przejdź do treści głównej
Lewy panel

Wersja do druku

Samodzielność wspierana

31.10.2007
Autor: Magdalena Gajda
Źródło: Dodatek Praca 06/2007

logo Dodatku pracaZatrudnienie wspomagane to płatne zatrudnienie z ciągłym wsparciem na otwartym rynku pracy. Jest to skuteczna metoda na znalezienie i utrzymanie pracy przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną. To też szansa na przekonanie pracodawców, że mogą one wykonywać swoje obowiązki równie rzetelnie jak inni pracownicy.

Propagowane w Polsce od kilku lat zatrudnienie wspomagane nie jest na świecie nowością. Rozwinęło się na początku lat 80. w USA, na bazie tzw. szkoleń poprzez pracę, których uczestnikami były osoby niepełnosprawne intelektualnie.

Wsparcie, jakie otrzymywały w miejscach pracy od profesjonalnych trenerów, zachęciło pracodawców do oferowania im posad w swoich firmach. W ciągu ostatnich 20 lat zatrudnienie wspomagane wprowadziło wiele państw Europy Zachodniej, ale także Australia, Kanada, Irlandia, a nawet Peru i Zambia.

- U nas procesowi zatrudniania osób z niepełnosprawnością intelektualną (zwłaszcza głębszych stopni) nadal, niestety, towarzyszą obawy - mówi Monika Głaz z Centrum Doradztwa Zawodowego i Wspierania Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie w Warszawie.

- Wynikają one głównie ze stereotypowego postrzegania samej niepełnosprawności intelektualnej.

To nie choroba!

Niepełnosprawność intelektualna jest stanem, nie chorobą. Nie można jej wyleczyć ani się nią zarazić. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną mogą mieć trudności z wysławianiem się, przyswajaniem wiedzy lub odbiorem złożonych komunikatów, albo mieć mniejszą wydolność fizyczną, ale w pracy funkcjonują tak jak osoby sprawne.


Fot. Ch. Niedenthal, zdj. udostępnione przez Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Uposledzeniem Umysłowym

Pracodawcy mówią, że wprawdzie trzeba poświęcić im więcej czasu na przyuczenie do wykonywania pewnych czynności, ale są to pracownicy lojalni.

- Zwykle osoby te mają za sobą długie okresy, kiedy nie doświadczyły pracy - mówi Monika Głaz. - Ponieważ mają takie same potrzeby jak inni, to jeśli dostają szansę na zbudowanie poczucia własnej wartości, zaufania do siebie i na wynagrodzenie, dzięki któremu podniesie się ich stopa życiowa - szanują pracodawcę w dwójnasób.
Warto podkreślić, że osoby niepełnosprawne intelektualnie poprzez swoją otwartość wprowadzają do firmy ciepłą, przyjazną atmosferę.

Sprawdzają się najlepiej w pracach prostych i powtarzalnych. To dlatego zatrudniane są zwykle nie na stanowiska, ale do konkretnych czynności, które wykonują cierpliwie, dokładnie, wręcz pedantycznie. Szczególnie doceniane są w branży gastronomicznej, ogrodnictwie i przy pracach porządkowych.

- W każdej firmie, na każdym stanowisku znajdą się takie prace, które można powierzyć osobom z niepełnosprawnością intelektualną - dodaje Monika Głaz. - Mogą one też obsługiwać urządzenia, pod warunkiem że konstrukcja sprzętu umożliwia bezpieczne użytkowanie.

Od oferty do pracy

Co powinien zrobić pracodawca, aby zatrudnić osobę z niepełnosprawnością intelektualną:
1. Firma zgłasza się do Centrum DZWONI zajmującego się aktywizacją zawodową i pośrednictwem pracy dla tej grupy osób.
2. Pracownicy Centrum - doradcy zawodowi oraz trenerzy pracy - podczas spotkań analizują specyfikę konkretnej firmy oraz istniejące w niej stanowiska pracy. Wskazują pracodawcy, jakie czynności mogliby wykonywać pracownicy z niepełnosprawnością intelektualną oraz tworzą wspólnie z menedżerami firmy opisy stanowisk pracy - włącznie z godzinami, w których mają być wykonane dane czynności.
3. Korzystając z bazy danych beneficjentów, Centrum przedstawia pracodawcy kandydatów na pracowników.
4. Po zatwierdzeniu opisów stanowisk oraz wyrażeniu przez pracodawcę i przyszłego pracownika zgody na zatrudnienie, specjaliści organizują spotkanie (lub kilka)
z załogą firmy. Podczas tych miniszkoleń przekazywane są informacje na temat niepełnosprawności intelektualnej, np. na czym polega ten stan, jak się komunikować z osobami z niepełnosprawnością intelektualną, jak wobec nich się zachowywać, jak wskazywać konkretne uchybienia.
5. Trener pracy krok po kroku uczy i pokazuje pracownikowi niepełnospranemu czynności, które będzie on wykonywał w miejscu pracy.

Rolą trenera pracy w zatrudnieniu wspomaganym jest bowiem nie tylko pomoc w wyborze określonych prac, ale też wyuczenie ich, towarzyszenie w szkoleniach prowadzonych przez firmę (np. bhp), monitorowanie postępów w pracy i pomoc w rozwiązywaniu ewentualnych problemów.


Fot. P. Stanisławski

Z czasem, jeśli trener uzna, że pracownik niepełnosprawny usamodzielnia się, że zintegrował się ze współpracownikami, powoli wycofuje się i monitoruje sytuację. Jednak do końca okresu zatrudnienia udziela wsparcia zarówno jemu, jak i pracodawcy.

- Zanim dojdzie do podpisania umowy z pracownikiem niepełnosprawnym intelektualnie, proponujemy, aby odbył on u pracodawcy 2 - 4-tygodniową, bezpłatną praktykę. - dodaje Monika Głaz - Ten czas pozwala obu stronom na poznanie się. Pracodawca ma szansę przekonać się, czy wybrana osoba sprawdzi się w pracy, a pracownik - czy zajęcie mu odpowiada i chciałby związać się z firmą na dłużej. Specjaliści z Centrum dokładają starań, aby każda taka praktyka zakończyła się zatrudnieniem. Nasza pomoc jest bezpłatna. Pracodawca nie ponosi też kosztów zatrudnienia trenera pracy.

Przykłady prac, które mogą wykonywać osoby z niepełnosprawnością intelektualną:
• przy montażu sprzętu elektrycznego i elektronicznego - niebędącego pod napięciem
• proste zajęcia introligatorskie
• w obsłudze cateringowej
• przy pomocy w opiece nad dziećmi lub osobami starszymi
• w pralni - pranie, prasowanie
• w biurze - kserowanie, porządkowanie dokumentów, niszczenie dokumentów, naklejanie znaczków, przepisywanie tekstów, sprzątanie
• w sklepie: wykładanie i pakowanie towarów, naklejanie metek lub etykiet, sprzątanie, porcjowanie
• przy sprzątaniu - odkurzanie, wycieranie kurzu, mycie podłóg, wyrzucanie śmieci, zmywanie
• w kuchni - obieranie warzyw i owoców, krojenie, przygotowywanie i podawanie posiłków, zmywanie naczyń
• w ogrodnictwie - sadzenie roślin, podlewanie, grabienie, zbieranie owoców.

*****

Artykuł powstał w ramach projektu "Integracja - Praca. Wydawnicza kampania informacyjno-promocyjna"
współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich.

Dodaj komentarz

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora | regulamin

Komentarze

  • komementarz
    Irmina J
    17.11.2015, 21:11
    Nie jest dobrym pomysłem aby niepełnosprawni intelektualnie pracowali na praktykach bez wynagrodzenia
    odpowiedz na komentarz
Prawy panel

Sonda

Czy Twoim zdaniem dzieci powinny wrócić do szkoły we wrześniu?

Biuletyn

Wspierają nas