Przejdź do treści głównej
Lewy panel

Wersja do druku

Prawnik radzi: dowożenie do szkoły

02.11.2015
Autor: Anita Siemaszko, fot. Piotr Stanisławski
chłopak na wózku inwalidzkim wjeżdża z pomocą do busa

Bardzo proszę o interpretację rozporządzenia dotyczącego dowozu do szkoły. Czy gmina ma prawo odmówić dowozu ucznia niepełnosprawnego, posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (niepełnosprawność sprzężona), w wieku 22 lat, do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego – ucznia kl. II Szkoły Przysposabiającej do Pracy. Gmina twierdzi, że dowozić może tylko osoby do 21. roku życia. Osoba powyżej 21. roku życia ma zapewniony dowóz jedynie do Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego (OREW-u).

Aleksandra Z.

Anita SiemaszkoDowóz dziecka z niepełnosprawnością do placówki edukacyjnej to ustawowy obowiązek gminy. Ustawa o systemie oświaty nakłada na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek zapewnienia dzieciom z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego bezpłatnego transportu oraz opieki podczas przejazdu do przedszkoli, szkół i placówek.

Gmina ma obowiązek zapewnić uczniom z niepełnosprawnością bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, które mogą zrealizować kształcenie w formie wybranej przez rodziców. Tyle zapisy ustawy. Rodzice wielokrotnie zgłaszali problemy z dowozem dzieci z niepełnosprawnością, więc MEN doprecyzował definicję „najbliższej szkoły”, określając, że to placówka prowadząca kształcenie w formie wybranej przez rodziców i mogąca zrealizować zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

W praktyce interpretacja ta oznacza, że gmina nie może odmówić dowozu do placówki np. integracyjnej, argumentując, że bliżej jest szkoła ogólnodostępna, a orzeczenie dziecka wskazuje na możliwość pobierania edukacji także w takiej szkole. Rodzic powinien wtedy udowodnić, że najbliższa szkoła nie zrealizuje zaleceń z orzeczenia. Organ prowadzący może odmówić zapewnienia dowozu i opieki np. do wybranej przez rodziców placówki specjalnej/integracyjnej, jeżeli w bliższej odległości od miejsca zamieszkania znajduje się inna szkoła specjalna/integracyjna/z oddziałami integracyjnymi, gotowa przyjąć dziecko i realizować wsparcie zapisane w orzeczeniu.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) w art. 17 ust. 3a nakłada na gminy obowiązek:

  1. zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21. roku życia;
  2. zapewnienia dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym ze sprzężonymi niepełnosprawnościami bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia;
  3. zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta i rodzicami, opiekunami lub opiekunami prawnymi, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice, opiekunowie lub opiekunowie prawni.

Skutek uporu gminy

Resort edukacji informował, że zgodnie z przepisami kształceniem specjalnym obejmuje się m.in. dzieci i młodzież z niepełnosprawnością, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność. „Gmina ma obowiązek zapewnić temu uczniowi bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Przez najbliższą szkołę rozumie się szkołę zapewniającą uczniowi realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, położoną najbliżej jego miejsca zamieszkania. Nie wyklucza to również, że najbliższą szkołą w tym rozumieniu będzie szkoła znajdująca się na terenie innej gminy, powiatu lub województwa”.

I być może to jest argument dla Pani. Może Pani wykazywać, że jeśli gmina będzie się upierać przy swoim stanowisku, może się okazać, że placówką najlepiej spełniającą warunki kształcenia Pani syna będzie szkoła z innego powiatu lub województwa. Więc upór gminy może spowodować zwiększenie wydatków w porównaniu ze stanem obecnym.

MEN i kuratorzy oświaty nie mają możliwości prawnych, by te zapisy egzekwować – należy zgłaszać się do rady gminy czy rady miasta i sądu administracyjnego.

Co oznacza "najbliższa szkoła"?

Jedna z takich spraw odbyła się niedawno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie – matka zaskarżyła decyzję gminy, która odmówiła dowozu dziecka z autyzmem do szkoły specjalnej. Gmina podnosiła, że bezpłatny transport przysługuje wówczas, gdy wybrana przez rodziców placówka jest najbliższą, proponowała dowóz do innego ośrodka.

Sąd uznał, że skarga jest zasadna. W wyroku wskazał, że nie każda placówka szkolna ma warunki do kształcenia dzieci obciążonych wszelkiego rodzaju niepełnosprawnościami. Tak więc dla każdego przypadku należy dokonywać wykładni sformułowania „najbliższa szkoła”. Według sądu na „bliskość” składać się będzie i element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), i posiadanie przez daną placówkę warunków umożliwiających kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Definicja „najbliższej” – uznał sąd – nie powinna się opierać wyłącznie na odległości w kilometrach, ale też na potrzebach dziecka.

W ocenie sądu kwestii wyboru szkoły czy innej placówki oświatowo-wychowawczej nie można też pozostawiać uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek bezpłatnego dowozu.

„Odbiorcą uprawnień opisanych w omawianej regulacji prawnej są bowiem dzieci niepełnosprawne zarówno w zakresie ruchowym, jak też w zakresie upośledzenia umysłowego. Ocena potrzeb i możliwości takich osób powinna więc być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej. Zalecenia odpowiednie znajdują się w orzeczeniu o niepełnosprawności” – czytamy w uzasadnieniu do wyroku. Sąd uznał, że orzeczenie jest dla gminy punktem odniesienia przy dokonywaniu wykładni sformułowania „najbliższa szkoła”.

Jeżeli gmina odmawia organizacji dowozu, czyli spełnienia swojego ustawowego obowiązku, powinna Pani wystąpić do wójta/burmistrza z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa, a jeżeli problem nie zostanie rozwiązany – złożyć skargę na bezczynność jednostki samorządu terytorialnego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Potem droga sądowa.

 

Dodaj komentarz

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora | regulamin

Komentarze

  • Witam mam 21 lat i nie wiem jak załatwić dowóz trzeba mieć żeby kontynuować dojazd do szkoły i domu doradzicie
    Na dwa lata chce mieć dojazd do szkoły i do domu pomuscie mi
    16.10.2019, 21:27
    Chcę załatwić dojazd do szkoły i do domu i nie wiem co jeszcze potrzebne
    odpowiedz na komentarz
  • gmina KALETY odmawia przewożenia 18 letniego chłopaka do zasadniczej szkoły zawodowej,jest niepełnosprawny ze sprzężenymi niepełnosprawnościami
    Szota
    29.09.2019, 11:49
    jw
    odpowiedz na komentarz
  • Urząd Dzielnicy odmawia dowozu dzieci (ponad 3km klasy 1-4)
    ULA M
    21.11.2018, 19:24
    Urząd Dzielnicy odmawia nam dowozu 2 dzieci do szkoły rejonowej, ponieważ to za drogo. Chce zwracać nam koszt transportu miejskiego, ale na trasie szkoła-dom nie ma żadnych autobusów, choć to Warszawa. .jeszcze.. 2, 8 km do chodzenia i jeden przystanek można podjechać, a droga na przystanek prowadzi przez czynny plac budowy. Co robić?
    odpowiedz na komentarz
  • Dowóz
    Dorota
    10.09.2018, 15:05
    Czy gmina ma obowiązek zawozic dziecko niepełnosprawne które chodzi do zerówki na godz, 8 czy może faktycznie zawozic go na 8:30-9
    odpowiedz na komentarz
  • dowoz
    iza
    25.06.2017, 18:23
    Witam mam corke 15 lat z autyzmem ma orzeczenie o ksztalceniu specjalnym chodzila do klasy dla dzieci z autyzmem jednak od wrzesnia bedzie miala nauczanie indywidualne poniewaz dostala skierowanie do NZOZ Ośrodek Terapii i Psychoedukacji na dziennym oddziale psychiatrycznym dla dzieci i bedziemy dziennie od 8 do 13 w osrodku przez 6 miesiecy gmina odmawia placenia mi za to ze sama bede wozic dziecko dodam ze jest to najblizszy osrodek jaki moze przyjac dziecko mam 35 km dziennie czy nalezy mi sie zwrot kosztow ??? bo juz nie wiem gdzie mam sie udac
    odpowiedz na komentarz
  • dowóz do przedszkpla
    magda
    27.05.2017, 12:18
    Witam mam pytanie cora ma orzeczenie o wczesnym wspomaganiu i specjalnym kształceniu chodziła do zwykłego przedszkola do czasu jak zaczęła chorować na padaczkę częste ataki została przeniesiona do integracyjnego i tu zaczol sie problem bo dyr oświaty odmówił nam zgody NS transpirt . w poprzednim przedszkolu byl zatrudniony tylko logoprda i nauczyciel specjalny a le cora wymaga jeszcze integracji sensorycznej i rehabilitacji czego nie mieli jak realizować w przedszkolu ze względu na brak miejsca do tego rodzaju cqiczen . przez chorobę prawdopodobnie ataki ukryte miała juz wcześniej wyłączenia co zglaszalismy a lekarze stwierdzili ze po prostu nie słucha nastąpiła u niej wada w prawym placie skroniowym wpuklanie się cora wymaga stałej opieki i lekarskiej i specjalistów by zaczęła rozwijać się jak rowiesnicy . nie potrafi skoordynować ruchów noga ręką itd dodam ze cora w tym roku w grudniu skończy 5 lat i tak nam odmówił transportu powołując się ze muszą zapewnić tylko 5 i 6 latka czy cos jeszcze mogę zrobić? Pisałam juz odwołanie zalacYlam nawet zaświadczenie ze choruje a i tak nas olal juz straciła 4 miesiące przez chorobę :( doradzcie
    odpowiedz na komentarz
  • Dowóz do szkoły lub pprzedszkola prywatnego
    Magdalena
    13.10.2016, 10:57
    Dzień dobry. Mam pytanie czy dowóz do szkoły lub przedszkola prywatnego dziecka niepełnosprawnego jest tez obowiązkiem gminy? W podstawie prawnej nie ma sprecyzowanego czy jest to ogólnie do wszystkich placówek czy tylko publicznych.
    odpowiedz na komentarz
  • Dowozu wlasny
    Mama
    06.10.2016, 12:28
    Witam czy zwrot kosztow za dojazdy jest dochodem?
    odpowiedz na komentarz
  • Opieka nad dzieckiem z zespołem aspergera
    Marzena Puchalska
    05.10.2016, 12:41
    Jestem opiekunką dzieci dowożonych w autobusie szkolnym. Od tego roku szkolnego doszedł mi do opieki uczeń z zespołem aspergera. Czy mam obowiązek się nim zająć jeśli nie mam żadnego wykształcenia w tym kierunku? zajmując się nim nie jestem w stanie ogarnąć reszty dzieciaków, które wykorzystują mój brak uwagi (mam pod opieką prawie 40 dzieciaków). Dodam, że ten uczeń mieszka w tej samej miejscowości, w której znajduje się szkoła podstawowa masowa. Odległość wynosi niecałe 2 km. Matka dziecka nie zgadza się, żeby po dziecko przyjeżdżał jego dziadek. Dziecko jedzie ze mną trasą. która trwa godzinę.
    odpowiedz na komentarz
  • Dowóz dzieci z pod domu i do domu
    zrozpaczona mama
    16.09.2016, 07:55
    Witam. Mam syna z autyzmem i sa dwa busy z jednej firmy. Jeden jeżdzi pod sam dom drugi czyli mój ma tzw pkt zborny gdzie musimy się wstawić. Dla mnie to utrudnienie, bo mam 2 miesięcznego syna. Jak to się ma prawnie, gdzie i jak należy interweniować. Gmina mówi, że to zależy od firmy bo ma ona adresy, a bus mówi(opiekunka z busa), że tak kazała gmina.
    odpowiedz na komentarz
  • Dyskryminacja uczniów niepełnosprawnych placówek niepublicznych
    Hanna Gural
    14.09.2016, 22:31
    Gmina dzieli niepełnosprawnych uczniów na swoich samorządowych ,którym się dowóz należy i niepublicznych , którzy takich praw nie mają.przynajmniej tak jest w Piotrkowie Trybunalskm
    odpowiedz na komentarz
  • dowozy
    Kinga
    14.09.2016, 11:39
    Dodam ,że córka jest z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Do tej pory szkoła nie robiła problemów i ja jeździłam do szkoły z Zuzią. Proszę o odpowiedz bo niedługo okaże się ,że nie mam zapewnionych dowozów. Szkoła chce aby córka jeździła z ich opiekunami, a ja chcę być sama opiekunem Zuzi. Uważam ,że ja przygotuję ją do szkoły najlepiej. Proszę o odpowiedz.
    odpowiedz na komentarz
  • Dowozy
    Kinga
    12.09.2016, 16:52
    Czy rodzic ma prawo jedzic z dzieckiem jako opiekun w busie dowożącym dziecko do szkoły
    odpowiedz na komentarz
Prawy panel

Sonda

Co myślisz o znoszeniu kolejnych obostrzeń związanych z pandemią COVID-19?

Biuletyn

Wspierają nas