Przejdź do treści głównej
Lewy panel

Wersja do druku

Depresja. Poradnik dla bliskich

08.09.2017
Autor: Mateusz Różański, konsultacja merytoryczna: dr hab. Paweł Bronowski, psycholog kliniczny, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół i Rodzin Osób z Zaburzeniami Psychicznymi „Pomost” i Anna Zbyszyńska-Pietrzak, psycholog, fot. sxc.hu
dziewczyna siedzi na schodach przed starym budynkiem

Dopada każdego. Nie zwraca uwagi na wiek, płeć, wykształcenie czy zawartość portfela. Potrafi wywrócić życie „do góry nogami”. Można przez nią stracić przyjaciół, pracę, chęć do życia. Coraz częściej kończy się śmiercią. Co robić, gdy depresja dopada kogoś z naszych bliskich?

Czasowe pogorszenie nastroju jest czymś normalnym. Problemy w szkole lub pracy, nieszczęśliwa miłość, a nawet zła pogoda mogą spowodować, że człowiek staje się osowiały czy mniej chętny do kontaktu z innymi ludźmi. Tak skonstruowana jest natura ludzka. Problem zaczyna się wtedy, gdy pogorszenie nastroju staje się stanem permanentnym i nie ustępuje przez dłuższy czas.

Znaki alarmowe

Objawem depresji jest przede wszystkim obniżenie nastroju. Dominuje w nim smutek oraz poczucie bezsensu życia. Często wiąże się z tym zmiana w sposobie zachowania i rezygnacja z wypełniania życiowych ról i zadań. Osoba aktywna zawodowo i towarzysko zaczyna unikać kontaktów z ludźmi, nie potrafi skupić się na zadaniach w pracy czy szkole, ma problem z wykonaniem podstawowych czynności, przestaje dbać o swój wygląd, występują u niej trudności z zasypianiem lub bezsenność, itd.

Depresja zmienia też usposobienie człowieka – chorująca na nią osoba staje się płaczliwa, melancholijna, nie cieszą ją nawet rzeczy, które wcześniej lubiła np. ulubione jedzenie, zakupy, oglądanie seriali czy seks.

Dodatkowym sygnałem alarmowym dla najbliższych są także wypowiedzi, które „przelotnie” mówią osoby z depresją, typu: „Życie jest bez sensu”, „Moje życie jest nic niewarte”,  itp. Często towarzyszą im również aluzje do śmierci czy samobójstwa.

Wszystkie te objawy mogą wystąpić w różnym natężeniu i konfiguracji. Jednak w wypadku depresji, jak i każdej innej choroby, zawsze lepsze jest podjęcie działań, mających na celu poprawę samopoczucia niż przeczekanie. Co więc robić?

Podejdź z troską

Osoba z depresją potrzebuje od bliskich poczucia, że nie jest sama. Najgorsze, co można zrobić, to pozostawić chorego sam na sam z jego czarnymi myślami. Bliscy, po zauważeniu opisanych powyżej objawów, powinni otoczyć chorego troską. Dobrze jest zachęcać go do rozmowy o jego problemach i lękach, a w trakcie spotkania należy podkreślać, że chory jest dla nas kimś ważnym i może liczyć na wsparcie oraz pomoc.

Unikaj bagatelizowania problemu

Podczas rozmowy z osobą w depresji należy wyrzucić ze swojego słownika sformułowania: „Weź się w garść”, „Nie dramatyzuj”, „Inni mają gorzej”, ale też popularne „Dasz radę”. Chory na depresję może odebrać te zdania jako bagatelizowanie jego problemów, czy nawet dowód, że to z nim jest coś nie tak.

Zamiast mówić „Wszystko będzie dobrze” lepiej swoją postawą i zwykłą ludzką serdecznością dać choremu poczucie, że rzeczywiście tak będzie. Wystrzegać należy się też  „pop-psychologii”, która jako lekarstwo na depresję proponuje lekturę poradników autorstwa celebrytów bez przygotowania psychologicznego. Tego typu książki mogą być w niektórych sytuacjach pomocne, ale często zawarte w nich treści potrafią wręcz zaszkodzić choremu.

Używki

Odwiecznym towarzyszem depresji jest uzależnienie. W naszym kraju w większości przypadków będzie to alkohol (zgodnie z ludową mądrością „Na frasunek dobry trunek”), ale też coraz częściej inne substancje psychoaktywne.

Zadaniem otoczenia osoby z depresją jest nie dopuścić do powstania niebezpiecznego związku alkohol plus depresja. Tutaj kluczową rolę również odgrywa rozmowa. Jeśli więc dostrzegamy objawy depresji u kogoś bliskiego, a dodatkowo coraz częściej widzimy ją np. z kieliszkiem lub puszką piwa w ręku, musimy dać jej do zrozumienia, że nie jest to właściwa droga, ponieważ grozi uzależnieniem. Należy być przy tym maksymalnie delikatnym. W żaden sposób nie wolno straszyć czy grozić osobie z depresją. Rozwiązaniem i tu może być empatyczna, nastawiona na zrozumienie rozmowa i zapewnienie wsparcia.

Leki

W aptekach jest coraz więcej dostępnych bez recepty leków i suplementów diety poprawiających nastrój. Zażywania ich nie można nikomu zabronić, ale raczej nie ma szansy aby realnie pomogły one osobie w depresji. W rzeczywistości te „leki” mają słabe działanie, często bardziej oparte o efekt placebo. Jeśli osoba w depresji zażywa tego typu leki, to trzeba porozmawiać z nią na temat ich rzeczywistego działania i wytłumaczyć, że opychanie się tabletkami wydawanymi bez recepty nie służy nikomu – oprócz ich producenta.

Wizyta u specjalisty

Ostatecznym celem osób bliskich jest zachęcenie osoby z depresją do wizyty u specjalisty – psychologa klinicznego lub psychiatry. O tym trzeba mówić otwarcie, ale też w sposób bardzo delikatny. Mimo starań lekarzy, działaczy społecznych i psychologów wciąż dla wielu osób wizyta u specjalisty może być czymś stygmatyzującym. Dobrze jest więc w rozmowie przedstawić spotkanie z lekarzem lub terapeutą jako coś normalnego. Wszak, kiedy boli ząb nikt nie czeka, że wraz ze zmianą pogody ząb stanie się zdrowy.

Dobrym pomysłem może być zaoferowanie osobie z depresją, że pójdziemy z nią razem do gabinetu psychiatry lub psychologa. Można to połączyć ze wspólnym wyjściem np. do kina czy teatru.

Bądźmy na dobre i na złe

Depresja nie jest niczym wstydliwym. Jest chorobą, która dotyka milionów ludzi na świecie. Jeśli ktoś z naszego otoczenia choruje na depresję, w żaden sposób nie może to wpływać na nasz odbiór tej osoby i nasze zachowanie względem niej. W kontaktach z osobą z depresją należy kierować się przede wszystkim empatią  i zrozumieniem.

Gdzie szukać pomocy?

Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji

tel. 22 594 91 00
czynny w każdą środę i czwartek od 17.00 do 19.00
koszt połączenia wg taryfy operatora

Wsparcie Osób z Doświadczeniem Kryzysu Psychicznego TROP

tel. 22 614 16 49
czynny od poniedziałku do czwartku od 17.00 do 19.00 

Antydepresyjny Telefon Zaufania Fundacji Itaka

tel. 22 654 40 41
czynny w poniedziałki od 17.00 do 20.00

Kryzysowy Telefon Zaufania Instytutu Psychologii Zdrowia

tel. 116 123
czynny od poniedziałku do piątku od 14.00 do 22.00
połączenie bezpłatne

Ogólnopolski Telefon Zaufania „Uzależnienia behawioralne”

tel.801 190 990
czynny codziennie od godz. 17.00 do 22.00 z wyjątkiem świąt państwowych
opłata tylko za pierwszy impuls połączenia

Warszawski Ośrodek Interwencji Kryzysowej

tel. 22 855 44 32, 514 202 619
czynny całą dobę

Stop Przemocy na Woli - Ośrodek Interwencji Kryzysowej

tel. 22 837 55 59
czynny całą dobę

Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

tel. 116 111
czynny od poniedziałku do soboty od 12.00 do 22.00
połączenie bezpłatne

Młodzieżowy telefon zaufania do rozmów o seksie. Piątkowe Pogotowie Pontonowe

tel. 22 635 93 92
czynny w piątki od 16.00 do 20.00

Niebieska Linia. Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie

tel. 800 120 002
czynny całą dobę

Policyjny Telefon Zaufania ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie

tel. 800 120 226
czynny od poniedziałku do piątku 9.30 do 15.30
połączenie bezpłatne

Telefon Zaufania dla Ofiar i Sprawców Przemocy Seksualnej

tel. 22 828 11 12
czynny we wtorki i środy od 15.00 do 18.00
opłata za połączenie z numerem zgodnie z cennikiem operatora

Ogólnopolski Telefon Zaufania „Narkotyki – Narkomania”

tel. 801 190 990
czynny codziennie od 16.00 do 21.00
opłata tylko za pierwszy impuls połączenia

Biuro Rzecznika Praw Pacjenta

tel. 800 190 590
czynny od poniedziałku do piątku od 9.00 do 21.00
połączenie bezpłatne

Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka

tel. 800 12 12 12
czynny od poniedziałku do piątku od 8.15 do 20.00
połączenie bezpłatne

Infolinia Rzecznika Praw Obywatelskich

tel. 800 676 676
czynna w poniedziałku od 10.00 do 18.00, od wtorku do piątku od 8.00 do 16.00

Dodaj komentarz

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora | regulamin

Komentarze

  • Depresja
    Chora
    25.04.2018, 09:33
    Jest zbyt mały dostęp do specjalisty.Mój lekarz może mi poświęcić 10 minut raz na trzy miesiące.Mimo najszczerszych chęci psychiatry to nie pomoże.Chory musi sobie radzić w dużym stopniu sam
    odpowiedz na komentarz
  • RZĄD PiS i POLITYCY PiSWPOWADZILI PODZAL IEPSZYCH i GORSZYCH DYSKMINUJE EMERYTOWi RECISOW
    inwalida 1 grupy glodny
    11.09.2017, 10:29
    RZAD WTYM POLITYCY PiS MINISTER FINASOW I ZDROWIA i PRACY ZAPOMNIELI GRO LUDZI CO OKRADAJA ICH SZUKAJA KASY BIEDNYCH CO ZA DODATEK OPIEKUCZY i PIELEGNACYYJNY 209zl=37 ero UNI JEST 300-1350 ERO + LEKI ZADARMO TYLKO NIE POLWSCE SZYDLO ZLECA MILONOWE KWOTY NA KOSCIOL NA RYDZYKA I PESIE JAKO NAUCZYCIELE RELIGA JEST WAŻNIESZA POLSKIEGO TAK CHAMOWATO POLITYCY PiS RZUCAJA OCHŁAPY ILE SKARG TRYBUNALU UNI SĄ POLSKI MASE SKARG POLITYCY PiS ZAPOMNIELI KTO ICH TAM POPARŁ UST POLITYYKÓW PiS PADLY SLOWA NADCHODZA LEPSZE CZASY GLODU I NEDZY ENERYCI i INWALIDZI SA DYSKMINOWANI RZAD PiS CZY RZAD MA PLATE NA OCZACH JAK WALCZA CUKRZYCY i RAKOWCY POLSCE LEKI SA NAJDROSZE CALEJ UNI TEGO OJCEC CAŁEGO NARODU NIEWIDZI CO ROBI RZAD RZAD PiS CO NIESTAC ZALECZAC GŁODZIC MINISTRA ZDROWIA iPRACY ,EINASÓW
    odpowiedz na komentarz
  • Ala
    Ala
    08.09.2017, 12:13
    Moje zdanie: - wychowanie osoby tak aby ciągle miała poczucie winy, - brak wsparcia w dorosłym życiu i w większości brak akceptacji ludzi którzy uważają się za lepszych, - mała zaradność życiowa powodująca niesamodzielność, - brak pracy która umożliwiłaby choć częściową samodzielność. - brak lub niewłaściwie prowadzona terapia zajęciowa, - niepełnosprawność i w ślad za tym często odrzucenie społeczne, i trudności w znalezieniu pracy. - często życie z despotyczną osobą pod jednym dachem, która powoduje psychiczne i fizyczne zniewolenie. Jeżeli sytuacja trwa zbyt długo taki pacjent zrobi się jak medium i prawie nigdy nie powie o problemie ani się z niego nie uwolni. - zniewolenie społeczeństwa nałogami z którymi walka jest jak z przysłowiowymi wiatrakami. Jak na mój rozum i obserwację dzisiejszych warunków niewiele można pomóc czy zrobić w tym kierunku.
    odpowiedz na komentarz
  • lista ośrodków?
    niepełnosprawna
    08.09.2017, 09:54
    Dlaczego najpierw robi się wszystko aby coraz większa liczba społeczeństwa wpadała w depresję? Dlaczego nie słucha się na czas zgłoszeń próśb osób w kłopotach, ludzi ciężko chorych pozostawionych samych sobie? dlaczego dzieli się społeczeństwo-jednym ciągle rozdaje drugich wcale nie wspiera? dlaczego ludziom ciężko chorym po 50r.ż odbiera się wszystko po kolei, żeby dogodzić młodym lekko chorym? dlaczego wygania nas ciężko chorych do pracy? dlaczego nie zmienia ustawy zasiłek pielęgnacyjny? dlaczego drożeją leki? dlaczego?/? tych pytań jest dużo, ale są "olewane" . A potem... ojej doszło do tragedii. A można zapobiec na czas. Tyle w tym temacie.
    odpowiedz na komentarz
Prawy panel

Sonda

Kiedy przede wszystkim potrzebujesz pomocy drugiej osoby w codziennym życiu – dla siebie lub członka rodziny?

Biuletyn

Wspierają nas