Przejdź do treści głównej
Lewy panel

Wersja do druku

Zamieszczanie w orzeczeniu informacji o chorobie psychicznej jest niezgodne z Konstytucją

20.06.2018
Autor: Mateusz Różański, fot. archiwum redakcji
Źródło: hfhr.pl
12 różnych symboli niepełnosprawności, np. 04-O, 05-R, 10-N itd.

Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie związanej z ujawnianiem przyczyny niepełnosprawności na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności. Trybunał orzekł, że zaskarżone przepisy są niezgodne z Konstytucją. Sprawą zajmowała się wcześniej Helsińska Fundacja Praw Człowieka (HFPC). Do postępowania przystąpił również Rzecznik Praw Obywatelskich.

Postępowanie dotyczyło mężczyzny, który zaskarżył do sądu orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zawierające informację o jej przyczynie. Powód domagał się zmiany treści orzeczenia, co argumentował tym, że ujawnienie pracodawcy takich wrażliwych informacji stanowiło nieproporcjonalną ingerencję w jego prawo do prywatności. Oprócz tego mężczyzna uznał, że ujawnienie przyczyny jego niepełnosprawności naraża go również na niewłaściwe traktowanie w pracy. Zdaniem skarżącego przepisy rozporządzenia przewidujące podanie takiej informacji są niezgodne z Konstytucją. Sądy rozpoznające sprawę nie podzieliły jednak jego zadania i oddaliły odwołanie.

Prawo prywatności

Wyjaśnienie mężczyzny podzielili za to sędziowie Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał stwierdził, że przepisy nakazujące zamieszczanie symbolu niepełnosprawności choroby psychicznej (02-P) na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności są niezgodne z Konstytucją w zakresie prawa do prywatności.

Zdaniem sędziów TK taka informacja może mieć charakter stygmatyzujący. Przede wszystkim Trybunał odniósł się do tego, że regulacja powinna zostać zawarta nie w rozporządzeniu, jak to ma miejsce obecnie, ale w ustawie. Związane jest to z tym, że wszelkie udostępnianie i gromadzenie danych osobowych oraz ingerencja w prywatność – powinny być uregulowane na poziomie ustawy.

Co przyniesie wyrok

Od momentu publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie będzie można wpisywać do orzeczeń o stopniu niepełnosprawności symbolu 02-P. Trybunał wskazał też, że nie mógł jednak wypowiedzieć się o legalności stosowania pozostałych symboli, odnoszących się do innych kategorii schorzeń. Mimo to Trybunał również w tym przypadku podał w wątpliwość zgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją, dlatego konieczna wydaje się ich regulacja na poziomie ustawowym. Wyrok jest ostateczny.

HFPC: Wyrok TK przyjęliśmy z satysfakcją

Wyrok trybunału to zasługa m.in. Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, która od początku zajmowała się sprawą. Pomyślne zakończenie sprawy skomentował Marcin Szwed, prawnik HFPC:

- Wyrok Trybunału Konstytucyjnego przyjęliśmy z satysfakcją, ponieważ HFPC wielokrotnie podkreślała, że podawanie wrażliwych informacji o przyczynie niepełnosprawności w orzeczeniu nadmiernie ingeruje w prywatność osób z niepełnosprawnością, a także naraża je na niewłaściwe traktowanie. Takie ryzyko występuje w szczególności w przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi – tłumaczy Marcin Szwed.

Reprezentowana przez niego Fundacja zwracała się w tej sprawie m.in. do Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, które również oceniło przepisy rozporządzenia jako niekonstytucyjne i sugerowało ich zastąpione innymi rozwiązaniami, w mniejszym zakresie ingerującymi w prywatność pracowników.

W sierpniu 2017 r. HFPC przekazała Przewodniczącej Międzyresortowego Zespołu do spraw Opracowania Systemu Orzekania o Niepełnosprawności oraz Niezdolności do Pracy apel o uwzględnienie w opracowywanym projekcie reformy zmian oznaczania przyczyny niepełnosprawności na orzeczeniach o niepełnosprawności.

Komentarz

  • I jeszcze jedno
    Radek
    22.06.2018, 11:39
    Pracodawcy muszą wiedzieć na co chorujemy: Podam parę przykładów: 1. W policji zatrudniają ON do pracy papierkowej. Robi dodatkowe kursy, poszerza się zakres jej obowiązków np. na przyjęcie i zabezpieczenie materiału dowodowego. Nagle zaczynają ginąć dowody rzeczowe w postaci narkotyków, dopalaczy, środków odurzających. Dowody rzeczowe zaczynają żyć swoim drugim życiem. Pracownik zatrudniony okazuje się "nałogowym" użytkownikiem, ze stopniem niepełnosprawności P z racji uzależnienia od... A co jak będzie miał dostęp do klucza z pomieszczeniem od broni, a jego idolem jest Rambo? 2. ON dostaje zatrudnienie w straży. Prace administracyjne. Nagle ma swój dzień i staje się strażakiem - wsiada do wozu i jedzie "gasić" swój pożar lub jest piromanem? 3) Facet zatrudnia się na placu budowy jako pomocnik. Właścicielowi firmy mówi, że ma astmę oraz chorobę nerek, wrzody itp. A ma padaczkę. Wychodzi na plac budowy, dostaje ataku. Spada w dół… i pracodawca ma prokuratora na głowie, a żona zmarłego pracownika chce odszkodowania… 4. ZPCH. Kobieta z zaawansowaną chorobą płuc, reaguje na wysoką temperaturę. Kuchnia. Dostaje ataku na 100 litrowym kotłem z rosołem. Pracodawca nie wiedział. Prokurator. 5. Facet pracuje przy ćwiartowaniu świnek. Narkolepsja lub cukrzyca. Nagle atak lub spadek poziomu cukru. Fruu. Nie ma całej dłoni. Pracodawca nie wiedział. Prokurator. I tak dalej, i tak dalej. A co z zawodowymi kierowcami, policjantami ze stopniem pracującymi w korpusie służby cywilnej z dostępem do materiałów wybuchowych, broni, co z żołnierzami, saperami, lekarzami. Chroniąc ich prawa do prywatności mamy narażać innych? Nie.

Dodaj odpowiedź na komentarz

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora | regulamin
Prawy panel

Sonda

Gdzie ostatnio w telewizji lub w internecie widziałaś/-eś osobę z niepełnosprawnością?

Biuletyn

Wspierają nas