Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny wprowadziła autopoprawkę do swojego projektu zmiany ustawy o zmianie ustawy o służbie cywilnej i ustawy o pracownikach samorządowych. Posłowie zaproponowali nowy przepis rekrutacyjny przy ubieganiu się o stanowiska w administracji publicznej. Jeśli wśród pięciu najlepszych kandydatów na urzędnika znajdzie się osoba z niepełnosprawnością, będzie ona miała pierwszeństwo w zatrudnieniu.

Na początku lipca Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport na temat zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w urzędach administracji publicznej. Na 46 skontrolowanych urzędów – m.in. ministerstw, oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Narodowego Funduszu Zdrowia – aż 91 proc. z nich nie osiągnęło ustawowego, 6 proc. wskaźnika zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnością i podlega – również ustawowemu obowiązkowi dokonywania co miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Rekordziści – np. ZUS – zasilają w ten sposób budżet PFRON nawet i kilkunastoma milionami złotych rocznie.

Aby zwiększyć liczbę pracowników z niepełnosprawnością w administracji rządowej i samorządowej,  sejmowa Komisji Polityki Społecznej i Rodziny wprowadziła poprawkę do własnego projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie cywilnej i ustawy o pracownikach samorządowych. Autopoprawka zostanie w najbliższym czasie zgłoszona do Marszałka Sejmu. Jeśli sejm ją zatwierdzi osoby z niepełnosprawnością będą rekrutowane do pracy w urzędach publicznych na preferencyjnych warunkach.

Autopoprawka zakłada bowiem, że jeśli wśród pięciu najlepszych kandydatów na dane stanowisko znajdzie się również osoba z niepełnosprawnością, to będzie ona zatrudniona w pierwszej kolejności. Prawo to dotyczyć będzie tych urzędów, w których wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnością jest niższy niż 6 proc. w miesiącu poprzedzającym podanie ogłoszenia o rekrutacji na dane stanowisko do publicznej wiadomości. Zgodnie z przyjętą autopoprawką w ofercie pracy, urząd będzie musiał też wymienić czynniki, które mogłyby osobie z niepełnosprawnością utrudnić pracę na danym stanowisku lub o ich braku, a także informację, że zatrudnienie osób z niepełnosprawnością w tym urzędzie wynosi mniej niż 6 proc. Z kolei osoba z niepełnosprawnością, która będzie chciała skorzystać z pierwszeństwa w zatrudnieniu, składając dokumenty aplikacyjne powinna dołączyć do nich kopię orzeczenia o niepełnosprawności. Przywilej pierwszeństwa w zatrudnieniu nie jest obowiązkowy. Osoba z niepełnosprawnością może z niego skorzystać, ale nie musi.

Autopoprawka do projektu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny budzi kontrowersje.  Przy naborze na stanowiska w administracji rządowej obowiązuje zasada otwartości i konkurencyjności. Preferencje dla osób z niepełnosprawnością mogą być zatem uznane za sprzeczne nie tylko z ustawą o służbie cywilnej ale też z Konstytucją RP, która zakazuje dyskryminacji. Posłowie z sejmowej komisji społecznej mają nadzieję, że uda się wypracować takie zmiany, które nie będą kwestionowane i umożliwią większy dostęp osobom z niepełnosprawnością do stanowisk w administracji publicznej.